İstanbul Başsavcılığı fon soruşturmasında 85 kişinin sermaye piyasası araçlarının dondurulmasını istedi

Dosyanın ayrıntıları

Talep var; uygulamanın kapsamı henüz belirlenemiyor

Ekonomim’in 12 Ekim haberine göre İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, 11 Ekim 2026 tarihli yazıyla 85 gerçek kişinin sermaye piyasası araçlarına kısıtlama getirilmesini istedi.

Haber hazırlanırken yazının aslına, isim listesine veya sonrasında verilmiş bir yargı kararına ulaşılamadı. Bu nedenle varlıkların değeri ve tedbirlerin uygulanma kapsamı doğrulanmış değil. Talep, cezai sorumluluğun kesinleştiğini göstermiyor.

Uygulamanın sınırı önemli

Finansopia’nın aktarımı, olağandışı işlemlerden önce savcılığa danışılmasını, taşınmaz, gemi ve hava araçlarının araştırılmasını; maaş, emekli aylığı, fatura ve olağan ticari giderlere istisna tanınmasını içeriyor. Bunlar haberleştirilen talimatlar; tek tek hesaplara nasıl uygulandıkları bağımsız olarak doğrulanmış değil.

Hesap sahipleri açısından belirleyici ayrım, varlıkları azaltan transferlerle olağan ödemeler arasında. Bildirilen istisnalar bu sınırı önemli kılıyor: uyum birimlerinin, her ödemeyi aynı şekilde değerlendirmeden inceleme gerektiren işlemleri belirlemesi gerekiyor. Uygulanacak talimatlar ve sonraki açıklamalar, bu ayrımın nasıl yapıldığını gösterecektir.

85 sayısının geçtiği iki farklı grup

TRT Haber’in DHA kaynaklı 27 Eylül haberinde aktarılan önceki talep, 46 tüzel kişi, 18 fon ve 42 gerçek kişiyi kapsıyordu. Haberde, fonlar üzerinden hisse alımlarının hem hisse fiyatlarını hem fon değerlerini yükselttiğine ilişkin savcılık iddiaları yer alıyordu.

Ayrıca Adalet Bakanı Akın Gürlek, 6 Ekim’de 85 şüphelinin tutuklandığını ve 207 kişi hakkında işlem yapıldığını söyledi; açıklamaları Bloomberg HT haberleştirdi. Bu sayılar, daha sonraki 85 kişilik listenin kimlerden oluştuğunu göstermez. İki listenin ne ölçüde örtüştüğü belirlenmiş değil.

Yatırımcıya ödeme ayrı bir süreç izliyor

Sermaye Piyasası Kurulunun 23 Eylül duyurusu, 17 Eylül tasfiye kararları kapsamındaki yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonda 455.758 tekil yatırımcı bulunduğunu belirtiyor. Bu, fonlardaki yatırımcı sayısı; doğrulanmış dolandırıcılık mağduru sayısı değil.

Tera, Pusula, Atlas ve Hedef’in kurucusu olduğu fonlar için SPK’nin 1 Ekim duyurusu, mutabakat sonrasında yatırımcı başına her fonda en fazla 1 milyon TL ara ödeme öngörüyor; tutarlar nihai alacaktan mahsup ediliyor. Bu üst sınır, zararın tamamının karşılanacağı vaadi değil.

21 Eylül değişikliği, ilgili tasfiye süresini üç aydan altı aya çıkarırken daha erken tamamlanmasına imkân tanıdı. A1 Capital, Bulls ve Pardus için 1 Ekim’de yayımlanan ayrı duyuru, tasfiye ve işlemleri durdurulan diğer bazı fonların yeniden açılması koşullarını belirliyor. Kurallar, herkes için tek ödeme takvimi olarak değil, fon ve işlem türüne göre okunmalı.

Denetim iddiaları ve SPK’nin yanıtı

SPK, 6 Ekim’de Borsa İstanbul’dan gelen 130 uyarıyı dikkate almadığı iddiasını reddetti; belirtilen bildirim sayısına itiraz etti, gelen bilgileri değerlendirdiğini ve yaptırım uyguladığını açıkladı. Bu, düzenleyici kurumun yanıtı; her bir uyarının nasıl ele alındığına ilişkin bağımsız denetim sonucu değil.

Çözümlenmemiş soru belgelerde: Hangi bilgi, hangi kuruma ne zaman ulaştı, ne zaman değerlendirildi ve ardından hangi adım atıldı? Eksiksiz bir kronoloji, tarihli uyarıları, denetim kararlarını ve soruşturulan işlemleri birbirine bağlamalı. Toplam yaptırım sayıları belirli bir uyarının nasıl ele alındığını tek başına açıklamaz; iddia da tek başına denetim ihmali olduğunu kanıtlamaz.

Engellenen haberler ve yayımlanmış ret açıklaması

bianet, 11 Ekim’de, Milletvekili Ahmet Şık’ın fonlarla ilgili sorularını ve Gürlek’in hukuki yanıtını konu alan üç haberinin engellendiğini bildirdi. Kuruluş, kaldırma e-postasında gerekçeli mahkeme kararının bulunmadığını belirtti. Aktarılan bildirimden kararın hukuki gerekçesi değerlendirilemiyor.

Ayrı konut iddiasında ise Medyascope’un 29 Eylül haberine göre Gürlek’in avukatı Abdullah Adır iddiayı reddetti; bakan ve eşinin bakanlığın tahsis ettiği lojmanda oturduğunu söyledi. Şık hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu ve tazminat davası açıldığını açıkladı. Konut iddiası tartışmalı olmaya devam ediyor.

Yanıt bekleyen sorular

Hangi sermaye piyasası araçları, hangi değerde ve hangi işleme dayanılarak fiilen kısıtlandı? Olağan ödeme istisnaları ve itirazlar nasıl ele alınıyor? Fon bazında mutabakat ve ödeme raporları ise yatırımcıların ne kadar para aldığını ve ne kadar alacağının kaldığını ayrıca ortaya koyacaktır.

Denetim sorusu, uyarılardan denetim adımlarına uzanan tarihli kayıt zinciri gerektiriyor. Haberlere yönelik kısıtlamalar için gerekçeli karar ve varsa itiraz sonucu gerekiyor. Ne dondurma talebi ne de bir iddianın Meclis gündemine taşınması, soruşturulan işlemlerdeki sorumluluğu tek başına belirliyor.

Bu metnin dayandığı yayınlar: Ekonomim — 12 Ekim: 85 kişiyle ilgili tedbir talebi; Finansopia — 12 Ekim: bildirilen kapsam ve istisnalar; TRT Haber / DHA — 27 Eylül: önceki malvarlığı tedbiri talebi; Bloomberg HT — 6 Ekim: Adalet Bakanının açıklaması; SPK — 23 Eylül: fonlar ve tekil yatırımcı sayısı; SPK — 1 Ekim: ara ödeme kuralları; SPK — 21 Eylül: tasfiye süresi değişikliği; SPK — 1 Ekim: A1 Capital, Bulls ve Pardus süreçleri; SPK — 6 Ekim: denetim iddialarına yanıt; bianet — 11 Ekim: üç habere yönelik kısıtlamalar; Medyascope — 29 Eylül: avukatın ret açıklaması ve hukuki süreç.