
Dosyanın ayrıntıları
SICPA'nın iki şirketi, 2015–2019 arasında AK Parti'nin kurucularından Cuneyd Zapsu'nun danışmanlık şirketinden 19,6 milyon TL'lik fatura aldı. Bu, KDV hariç yaklaşık 4,6 milyon dolar ediyor. The Ledgers'ın incelediği mali kayıtlar ve ödeme dökümü, bu fatura ve ödemelerin SICPA'nın Türkiye'deki iki kamu işinin takvimiyle örtüştüğünü gösteriyor: tütün ve alkol bandrolü ile müze gişeleri. Hangi hizmetin karşılığı olduklarını gösteren bir belge görmedik.
Ödemelerin bir bölümü sıra dışı bir açıklama taşıyor: "DÖSİMM payı bedeli". DÖSİMM, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın döner sermaye işletmesi. SICPA Turkey, Şubat 2018'de DÖSİMM'in 54 müze ve ören yerini kapsayan gişe ihalesini 3,9 milyar TL'lik teklifle kazandı; yaklaşık dört ay sonra Zapsu'nun şirketine bu başlıkla aylık ödemeler başladı.
Zapsu, 2008'e kadar AK Parti MKYK üyesi ve Genel Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın özel asistanıydı. The Ledgers'ın ulaştığı İngilizce özgeçmişinde 2012'den itibaren SICPA'nın, 2010'dan itibaren Philip Morris International'ın danışmanı olarak görünüyor. Bugünkü resmî biyografisinde iki şirket de yer almıyor. Ancak resmî biyografi, müşteri listesinin görece küçük bir seçki olduğunu belirtiyor; bir şirketin burada bulunmaması, ilişkinin gizlendiğini veya sona erdiğini tek başına göstermiyor.
SICPA'nın İsviçre'deki ana şirketi SICPA SA, Nisan 2023'te yabancı kamu görevlilerine rüşveti önleyecek önlemleri almadığı için 81 milyon frank ödemeye mahkûm edildi; o dosyada Türkiye yok. Danışmanlık ücreti ödemek suç değil ve The Ledgers'ın bildiği kadarıyla bu ödemeler hakkında resmî bir tespit bulunmuyor. Bu haber tek bir soruyu soruyor: SICPA, Zapsu'dan ne satın aldı?
Para izi: beş yılda 4,6 milyon dolar
Zapsu'nun şirketi, 2015–2019 arasında SICPA'nın iki şirketine KDV hariç 19.618.764 TL'lik fatura kesti; bu, yıllık ortalama kurla yaklaşık 4,63 milyon dolar.
| Yıl | Fatura toplamı (TL, KDV hariç; yuvarlanmış) | Yaklaşık dolar karşılığı |
|---|---|---|
| 2015 | 3,61 milyon | 1,33 milyon |
| 2016 | 1,55 milyon | 0,51 milyon |
| 2017 | 0,87 milyon | 0,24 milyon |
| 2018 | 5,17 milyon | 1,07 milyon |
| 2019 | 8,42 milyon | 1,48 milyon |
| 2020 | İncelenen kayıtlarda fatura yok | — |
Faturaların 7,77 milyon TL'si (yaklaşık 2,29 milyon dolar) İsviçre'deki SICPA Security Solutions SA'ya kesildi. Bu şirket, Gelir İdaresi'yle Aralık 2014'te imzalanan 359,3 milyon TL'lik, beş yıllık bandrol sözleşmesinin ortak girişim tarafıydı (Hamzaçebi önergesi). Faturalar sözleşmenin ilk iki yılında ve sözleşmenin bittiği 2019'da kesildi.
Kalan 11,85 milyon TL (yaklaşık 2,34 milyon dolar) SICPA Turkey'ye kesildi. Şirket, Kibar Holding'in Şubat 2016'da ortaklıktan çekilmesiyle SICPA Assan'ın yeni adı oldu (Kibar Holding). SICPA Assan, 2014 bandrol sözleşmesinde SICPA Security Solutions SA'nın ortak girişim ortağıydı. SICPA Turkey'nin ödeme dökümü, bu faturaların iki kalemden oluştuğunu gösteriyor: Ağustos 2017–Temmuz 2019 arasında dokuz çeyreklik "danışmanlık bedeli" ve Temmuz 2018–Eylül 2019 arasında 16 ödemelik "DÖSİMM payı bedeli". Dökümde ayrıca SICPA Turkey'nin Mayıs 2016'da Zapsu'nun şirketinden 47.298 TL'lik (KDV dahil) bir demirbaş satın aldığı görülüyor.
Danışmanlık bedeli dolar cinsinden ve sabit: her çeyrek 141.600 dolar, yani 120 bin dolar artı yüzde 18 KDV. Dokuz ödeme KDV dahil 1.274.400 dolar (6.033.745,92 TL), KDV hariç 1.080.000 dolar tuttu. Dökümde 7 Eylül 2017 tarihli 16.002,84 TL'lik bir "sözleşme damga vergisi" kalemi de var. Verginin tamamının bu danışmanlık sözleşmesine ait olduğu ve SICPA Turkey'ce üstlenildiği varsayılırsa, tutar binde 9,48 oranla yaklaşık 1,69 milyon TL'lik bir sözleşme bedeline işaret ediyor; bu da Ağustos 2017 kuruyla yıllık 480 bin dolar, yani dört çeyreklik ücret.
Elimizdeki kayıtlarda ödemeler Eylül 2019'da bitiyor; incelediğimiz 2020 kayıtlarında da SICPA şirketlerine kesilmiş bir fatura görünmüyor.
"DÖSİMM payı bedeli" neyin karşılığı?
"DÖSİMM payı bedeli" başlıklı ödemeler, SICPA Turkey'nin Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın müze gişe ihalesini kazanmasından yaklaşık dört ay sonra başladı ve 15 ayda KDV dahil 7.964.874,90 TL'ye ulaştı.
DÖSİMM, Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü'nün kısaltması; bandrolle bir ilgisi yok. Bakanlık, müze ve ören yerlerinin gişelerini işletme hakkını 20 Eylül 2017'de Resmî Gazete'de ihaleye çıkardı (TRT Haber). 27 Şubat 2018'deki açık artırmayı 3.907.000.000 TL'lik teklifle SICPA Turkey kazandı; rakibi Etkin Eğitim 3,86 milyar TL vermişti (Türkiye Turizm).
Bakanlığın duyurusuna göre sözleşme 19 Mart 2018'de imzalandı; 1 Mayıs 2018–31 Aralık 2026 dönemini ve Topkapı Sarayı, Ayasofya, Efes ve Pamukkale dahil 54 müze ve ören yerini kapsıyordu. Haziran 2025 itibarıyla SICPA Turkey 77 müze ve ören yeri dahil 113 noktada çalışıyor ve müzelerde 513 kişi istihdam ediyor (Ekonomist).
Dökümdeki 16 "DÖSİMM payı bedeli" ödemesi, sabit danışmanlık ücretinden farklı davranıyor. Tutarlar her ay değişiyor: Mart 2019'da 204.608 TL'ye iniyor, Eylül 2019'da 920.437 TL'ye çıkıyor. Kışın düşüp yaz sonunda zirve yapan bu seyir turizm sezonunu andırıyor; ancak bu bir çıkarım, ödeme formülünü gösteren bir belge görmedik. Açıklama bir gelir payına da, muhasebede gideri DÖSİMM projesine bağlayan bir etikete de işaret edebilir.
Dünya gazetesinden Kerim Ülker, 17 Nisan 2017'de "Cuneyd Zapsu'nun asistanı İsviçreli SICPA'ya ortak oluyor" başlıklı bir yazı yayımladı. Yazıya göre Zapsu'nun "sağ kolu" olarak tanımlanan ve Cuneyd Zapsu Danışmanlık A.Ş. dahil Zapsu ailesinin şirketlerinin yönetiminde yer alan Cavidan Gülşen Karanis Ekşioğlu, SICPA Turkey'nin yüzde 30'u için masaya oturmuştu; SICPA SA da satış için Rekabet Kurumu'na başvurmuştu (Dünya).
Satışın gerçekleşip gerçekleşmediğini doğrulayamadık; "DÖSİMM payı" ödemeleriyle bir bağlantısını gösteren bir belge de görmedik. Ekşioğlu, Haziran 2022'de Macaristan Büyükelçisi olarak atandı (Serbestiyet).
Dökümdeki ödemeler Eylül 2019'da bitiyor; müze sözleşmesi ise sürüyor. Bakanlığın sözleşme duyurusuna göre işletme süresi 31 Aralık 2026'da doluyor.
Cuneyd Zapsu kimdir, kimlere danışmanlık yaptı?
AK Parti'nin kurucularından Zapsu, 2008'de siyasetten çekildikten sonra kurduğu şirketle enerjiden nükleere, finanstan gıdaya uzanan bir müşteri listesine danışmanlık verdi.
Zapsu, fındık ihracatçısı ailesinin şirketlerinde yöneticilik yaptı; 1987–2001 arasında İstanbul Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği'ne, 2002–2007 arasında Uluslararası Kuruyemiş ve Kuru Meyve Konseyi'ne (INC) başkanlık etti. 2001'de AK Parti'nin kurucuları arasında yer aldı; 2008'e kadar MKYK üyesi olarak ve Genel Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın yanında "özel asistan ve veri koordinatörü" unvanıyla görev yaptı (DEİK).
2008'de aktif siyasi görevlerinden istifa etti ve Cuneyd Zapsu Danışmanlık A.Ş.'yi kurdu. DEİK'teki özgeçmişine göre şirket, Aralık 2015 itibarıyla 8 uluslararası şirkete kıdemli danışmanlık, 22 yerli ve yabancı şirkete proje bazında danışmanlık veriyordu.
Bu hizmetin içeriğine dair nadir bir kayıt, ICIJ'nin Uber Belgeleri'nden çıktı. Deutsche Welle'nin haberini aktaran Medyascope'a göre Zapsu'nun şirketi Aralık 2014'te Uber'e, üç aylık lobi faaliyeti için ayda 50 bin dolar isteyen bir anlaşma taslağı gönderdi. Zapsu'nun şirketinin Uber'e valilerden belediye başkanlarına ve bakanlara uzanan yaklaşık 30 kişilik bir temas listesi sunduğu aktarıldı; Uber'in taslağı imzalayıp imzalamadığı bilinmiyor.
Aşağıdaki tablo, Zapsu'nun farklı tarihlerde beyan ettiği danışmanlıkları yan yana koyuyor. The Ledgers'ın ulaştığı özgeçmişte yer alan SICPA, Philip Morris, Harbin Electric ve Axel Springer, Zapsu'nun bugünkü resmî biyografisinde bulunmuyor.
| Şirket / kurum | Rol | Yıllar | Bugünkü biyografide | Kaynak |
|---|---|---|---|---|
| SICPA Security Solutions SA (İsviçre) | Danışman | Nisan 2012'den; özgeçmişte “halen” | Yok | Özgeçmiş (The Ledgers arşivi) |
| Philip Morris International (İsviçre) | Danışman | 2010'dan; özgeçmişte “halen” | Yok | Özgeçmiş (The Ledgers arşivi) |
| Harbin Electric International (Çin) | Danışman | Nisan 2012'den; özgeçmişte “halen” | Yok | Özgeçmiş (The Ledgers arşivi) |
| Axel Springer AG (Almanya) | Danışman | 2009–2012 | Yok | Özgeçmiş (The Ledgers arşivi) |
| Rosatom (Rusya) | Kıdemli danışman | 2016'dan | Yok | Habertürk, 22.08.2017 |
| Ferrero | Kıdemli danışman (kendi beyanı) | Belirtilmiyor | Yok | Habertürk, 22.08.2017 |
| Coca-Cola | Kıdemli danışman | 2012–2020 | Var | czapsu.com |
| Dünya Ekonomik Forumu (WEF) | Kıdemli danışman | 2012–2021 | Var | czapsu.com |
| Texas Pacific Group (TPG) | Kıdemli danışman | 2008–2017 | Var | czapsu.com |
| RWE | Kıdemli danışman; RWE Holding A.Ş. yönetim kurulu başkan yardımcısı | 2008–2013 | Var | czapsu.com |
| Barclays Capital | Kıdemli danışman | 2010–2014 | Var | czapsu.com |
| Deloitte | Kıdemli danışman | 2012–2014 | Var | czapsu.com |
| WPP | Danışma kurulu üyesi | 2013–2018 | Var | czapsu.com |
| Akkuyu Nükleer Santrali | Yönetim kurulu üyesi | 2013–2022 | Var | czapsu.com |
Tablo farklı tarihli kaynakları karşılaştırıyor. Resmî biyografi tüm müşterileri kapsadığını söylemiyor; eksiklikler, ilişkilerin sona erdiğine dair kanıt olarak okunmamalı.
SICPA, bu listede devlet adına vergi denetimi altyapısı kuran tek şirket.
Bandrolün iki yakası: SICPA ve Philip Morris
Zapsu'nun özgeçmişindeki iki satır, bandrol işinin karşı karşıya duran iki tarafını yan yana getiriyor: sistemi kuran SICPA ve sigara paketlerine bandrol bedeli ödeyen tütün şirketlerinden Philip Morris.
Özgeçmişte Zapsu, 2010'dan itibaren Philip Morris International'ın (PMI), Nisan 2012'den itibaren SICPA Security Solutions SA'nın danışmanı olarak listeleniyor. İki satır da "halen" diye bitiyor; yani özgeçmişin hazırlandığı 2012 sonu–2013 döneminde iki danışmanlık aynı anda sürüyordu, sonrasını bilmiyoruz. SICPA'nın merkezi Lozan yakınındaki Prilly'de; PMI'ın operasyon merkezi de Lozan'da.
Bu iki şirket, takip teknolojisinde rakipti. SICPA, takip sistemi SICPATRACE'i 2002'de ilk olarak Philip Morris'e önerdi; PMI sistemi üretim hattı için yavaş buldu ve rakip teknolojisi Codentify'ı geliştirdi (Swissinfo). PMI, Codentify'ı 2010'da BAT, JTI ve Imperial'a ücretsiz lisansladı; dört şirket 2011'de sistemi vergi damgalarına alternatif olarak tanıtmak için bir birlik kurdu (Tobacco Tactics).
Rekabet sahada da görüldü. Filipinler'de SICPA'nın 18 milyar pesoluk vergi damgası projesi 2009'da gündeme geldiğinde, Philip Morris yetkilisi Chris Nelson damgaların şirkete yılda 564 milyon ile 1,1 milyar peso arasında maliyet çıkaracağını söyledi ve bunu "büyük bir darbe" olarak niteledi (Philstar). SICPA projeyi alamadı; PMI ve yerel ortağı kendi işaretleme çözümünü önerdi (Swissinfo).
Uluslararası tütün kontrolü normu da bu iki dünyayı ayırıyor. Dünya Sağlık Örgütü Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi'nin 2018'de yürürlüğe giren yasa dışı ticaret protokolü, takip ve izleme yükümlülüklerinin tütün endüstrisine devredilmesini yasaklıyor. Yetkililerin endüstriyle temasını da "kesinlikle gerekli olduğu ölçüde" sınırlıyor (Tobacco Tactics). DSÖ protokolü ve 8. madde açıklaması bu yükümlülükleri tanımlıyor.
Protokol taraf devletleri bağlıyor; danışmanlara doğrudan bir yükümlülük getirmiyor ve özgeçmişteki çakışmadan sonra yürürlüğe girdi.
Aynı danışmanın iki yakaya birden hizmet vermesi, çıkar çatışması sorusunu doğuruyor. SICPA ve PMI, Zapsu'nun öteki müvekkilinden haberdar mıydı? Bandrol sözleşmesini yöneten Gelir İdaresi bunu biliyor muydu? PMI danışmanlığının kapsamını ve süresini yalnızca özgeçmişten biliyoruz; bağımsız olarak doğrulayamadık.
Zamanlama: ödemeler ve ihale takvimi
Fatura ve ödemelerin yoğunlaştığı yıllar, SICPA'nın Türkiye'de kamu ihalesi kazandığı ya da bandrol sözleşmesinin sona erdiği yıllarla örtüşüyor; elimizde 2015 öncesine ait fatura verisi yok.
SICPA, Gelir İdaresi'nin 2006 ihalesini Assan'la kurduğu ortak girişimle kazanarak Türkiye'nin tütün ve alkol bandrol sistemini kurdu (Hürriyet). Bir sonraki beş yıllık ihaleyi 217 milyon TL'lik teklifle Gate Elektronik–Prooftag ortaklığı aldı; SICPA-Assan'ın teklifi 324 milyon TL'ydi. SICPA-Assan'ın açtığı dava sonucunda Ankara 7. İdare Mahkemesi ihaleyi 28 Eylül 2012'de iptal etti; Danıştay da kararı 3'e karşı 2 oyla onadı (Milliyet).
Zapsu'nun özgeçmişine göre SICPA danışmanlığı Nisan 2012'de başladı; Zapsu'nun bu davayla ilgisine dair bir bilgi ya da belge görmedik. SICPA, 9 Eylül 2014'teki yeni ihaleyi 359,3 milyon TL ile kazandı ve sözleşme 9 Aralık 2014'te imzalandı. Elimizdeki kayıtlarda SICPA Security Solutions SA'ya kesilen en yüksek yıllık fatura toplamı, 1,33 milyon dolarla, ertesi yıla, 2015'e ait.
İkinci dalga müze ihalesiyle geldi. İlk çeyreklik danışmanlık ödemesi 9 Ağustos 2017'de yapıldı, ihale 20 Eylül'de ilan edildi, SICPA Turkey 27 Şubat 2018'de kazandı ve "DÖSİMM payı" ödemeleri 10 Temmuz 2018'de başladı. Bandrol sözleşmesinin bittiği 2019'da SICPA Security Solutions SA'ya yeniden 2,66 milyon TL'lik fatura kesildi; 6 Aralık 2019'da yeni bandrol ihalesi iptal edildi. Hamzaçebi'nin TBMM'deki önergesine göre işin Darphane'ye devri için protokol 22 Ocak 2020'de imzalandı.
Takvim bir nedensellik kanıtı değil. Zapsu'nun bu ihalelerde SICPA adına kimseyle görüştüğüne dair bir belge görmedik. Ancak ödemelerin ritmi, bu ilişkinin SICPA'nın Türkiye'deki kamu sözleşmelerine bağlı olup olmadığını sormayı gerektiriyor.
SICPA'nın sicili: yurt dışındaki rüşvet dosyaları ve aracılar
SICPA SA, 27 Nisan 2023'te İsviçre Federal Savcılığı'nın ceza emriyle, Brezilya, Kolombiya ve Venezuela'daki rüşveti önleyecek örgütsel önlemleri almadığı için cezai sorumlu bulundu ve 81 milyon frank ödemeye mahkûm edildi.
İsviçre Federal Savcılığı'nın ceza emrine göre şirket, 1 milyon frank para cezası ve 80 milyon frank tazmin alacağı ödeyecek. Eski bir satış müdürü, 2009–2011 arasında Kolombiya ve Venezuela pazarlarındaki üst düzey yetkililere rüşvet verdiği için 170 gün ertelenmiş hapis cezası aldı. CEO ve ana hissedar hakkındaki kovuşturma ise durduruldu (İsviçre hükümeti, savcılık açıklaması).
Savcılığın SICPA'ya verdiği yan mektup, şirketin “çalışanlarını ve danışmanlarını” yasayı çiğnemekten alıkoyacak önlemleri almadığını yazıyor. Mektup, ceza emrinin suç kabulü anlamına gelmediğini ve altta yatan iddialar hakkında bir mahkeme yargılaması sonucunda verilmiş karar bulunmadığını belirtiyor; şirketin örgütsel eksiklikler nedeniyle ceza emriyle mahkûmiyeti bundan ayrı. Aynı mektup, SICPA'nın eksiklikleri tamamen ve gönüllü olarak giderdiğini ve soruşturmayla tam işbirliği yaptığını da kaydediyor. SICPA kararın gerekçesine katılmadığını, belirsizliği sonlandırmak için ceza emrine itiraz etmediğini ve 2021'den beri ISO 37001 rüşvetle mücadele sertifikası taşıdığını söylüyor.
Brezilya'da SICPA'nın yerel şirketleri Haziran 2021'de devletle yaklaşık 762 milyon reallik bir uzlaşma anlaşması imzaladı. Anlaşma, şirketin iç soruşturmasının 2009–2015 arasında bir kamu görevlisine yapılan usulsüz ödemeleri doğrulamasının ardından geldi (Money Times). Aynı dosyada yargılanan kişiler ise Haziran 2022'de beraat etti (SICPA).
İsviçre soruşturması başlangıçta 14 ülkeyi kapsıyordu. Swissinfo'nun aktardığı Eylül 2020 tarihli savcılık belgesine göre SICPA, Filipinler'de dönemin devlet başkanının eşinin yeğenini ayda 5 bin dolar ve 200 bin dolarlık başarı primiyle "temsilci" olarak tuttu. Belgede komisyonun bir kısmının devlet başkanının eşine gideceğinin "açık" olduğu yazıyor; başarı priminin ödenip ödenmediği belli değil ve bu iddia nihai karara girmedi (Swissinfo).
Swissinfo'nun 2022'de aktardığına göre müfettişler, SICPA ile banknot makinesi üreticisi KBA-NotaSys'in birkaç ülkede yerel yetkililerle rüşvet pazarlığı için aynı danışmanları kullandığı bulgusuna ulaşmıştı (Swissinfo). 2023 ceza emri ise yalnızca Brezilya, Kolombiya ve Venezuela'yı kapsıyor. SICPA, dış danışmanlarının yasa dışı davranışlarına karıştığını ya da bunlardan haberdar olduğunu reddediyor.
Türkiye, İsviçre kararında geçmiyor. Ancak The Ledgers daha önce SICPA'nın 2014 bandrol ihalesi dönemindeki danışmanlık ödemelerini ve ihaleyi kazanmaya bağlı bir başarı primini haberleştirmişti (Payments, a rival and a success fee; From Draft to Invoice). O haberlerde Zapsu'nun adı geçmiyor.
Yanıt bekleyen sorular
Ödemelerin neyin karşılığı olduğunu yalnızca taraflar açıklayabilir. The Ledgers'ın soruları şunlar:
SICPA'ya (SICPA SA, SICPA Security Solutions SA, SICPA Türkiye)
1. Cuneyd Zapsu ve şirketiyle hangi tarihlerde, hangi kapsamda sözleşme imzaladınız? Bu sözleşmeler karşılığında hangi somut hizmeti aldınız?
2. 2015'te SICPA Security Solutions SA'ya kesilen yaklaşık 3,6 milyon TL'lik faturalar, Aralık 2014'te imzalanan bandrol sözleşmesiyle bağlantılı bir başarı primi miydi?
3. "DÖSİMM payı bedeli" açıklamasıyla yapılan ödemeler neyin karşılığıydı? Tutarlar müze gişe gelirlerinden ya da DÖSİMM'e ödenen paydan bir yüzde olarak mı hesaplandı?
4. Zapsu'nun yakın çalışma arkadaşı Gülşen Karanis Ekşioğlu'nun 2017'de konuşulan yüzde 30 ortaklığı gerçekleşti mi? Rekabet Kurumu başvurusu nasıl sonuçlandı?
5. Zapsu'nun 2012–2013'te Philip Morris International'a da danışmanlık yaptığını biliyor muydunuz? Çıkar çatışması incelemesi yapıldı mı?
6. İlişki 2019'dan sonra sürdü mü, sona erdiyse neden? Zapsu'yla ilişki, 2023 İsviçre kararından sonra yenilenen uyum incelemelerinde değerlendirildi mi?
Cuneyd Zapsu'ya
1. SICPA'ya hangi hizmetleri verdiniz? SICPA adına kamu görevlileriyle görüştünüz mü?
2. "DÖSİMM payı bedeli" başlıklı faturalar neyin karşılığıydı?
3. 2012–2013'te SICPA ve PMI'ya aynı anda danışmanlık yaparken iki şirketi de bilgilendirdiniz mi?
4. SICPA ve PMI danışmanlıkları bugünkü biyografinizde neden yer almıyor?
Philip Morris International'a
1. Zapsu'yla danışmanlık ilişkiniz hangi tarihler arasındaydı? Türkiye'deki bandrol düzenlemeleri bu ilişkinin kapsamında mıydı?
2. Zapsu'nun SICPA'ya da danışmanlık yaptığını biliyor muydunuz?
Gülşen Karanis Ekşioğlu'na (Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla)
1. 2017'de SICPA Turkey'nin yüzde 30'u için yürütülen görüşmeler sonuçlandı mı? SICPA ile bugün bir bağınız var mı?
Yöntem, cevap hakkı ve bilmediklerimiz
Haber üç belgeye dayanıyor; ödeme dökümü ile fatura kayıtları birbiriyle tutarlı.
• Zapsu'ya ait, İngilizce özgeçmiş.
• Mayıs 2016–Eylül 2019 arasına ait 27 kalemlik bir ödeme dökümü.
• Zapsu'nun şirketinin SICPA şirketlerine kestiği faturaların 2015–2020 dönemine ait yıllık toplamları.
Dökümde şirket adları yazmıyor. Dökümü SICPA Turkey'nin ödemeleri olarak değerlendirmemizin nedeni, tutarların bu şirkete kesilen faturalarla örtüşmesi: Mayıs 2016'daki demirbaş kalemi (47.298,24 TL, KDV dahil), 2016 faturalarındaki SICPA Turkey toplamıyla (40.083 TL, KDV hariç) lira bazında birebir eşleşiyor. 2016–2019 ödemelerinin KDV hariç toplamı 11,90 milyon TL; aynı dönemin fatura toplamı 11,85 milyon TL. Aradaki yüzde 0,5'lik fark, fatura ve ödeme tarihleri arasındaki kaymayla açıklanabilir.
Dolar cinsinden ödemelerin TL karşılıkları, ödeme günlerinin piyasa kuruyla uyumlu: Ağustos 2017'de dolar başına 3,53 TL, Ağustos 2018 kur şokunun ardından, Ekim 2018'de 6,09 TL. Döviz çevirilerinde yıllık ortalama kurlar kullanıldı; dolar tutarları bu yüzden yaklaşık. Özgeçmişteki diğer görevler, DEİK ve czapsu.com'daki biyografilerle örtüşüyor.
Bilmediklerimiz:
• Sözleşme metinlerini görmedik.
• "DÖSİMM payı" adıyla yapılan ödemelerin hesap formülünü bilmiyoruz.
• SICPA Security Solutions SA'ya kesilen faturaların hangi hizmet için kesildiğini bilmiyoruz.
• Dünya gazetesinin 2017'de yazdığı yüzde 30 ortaklığın gerçekleşip gerçekleşmediğini doğrulayamadık.
• Ödemelerin kamu görevlilerine aktarıldığına dair bir bulgumuz yok.
Bu haber kimseyi suçlamıyor. Danışmanlık hizmeti almak ve satmak yasal; SICPA'nın İsviçre'deki mahkûmiyeti Türkiye'yi kapsamıyor. Haber, kamu sözleşmeleriyle iç içe geçen ödemelerin açıklanmasını istiyor.
Bu metnin dayandığı yayınlar: The Ledgers · Arşiv kayıtları; TBMM · 12.01.2022; Patronlar Dünyası · Kibar Holding; TRT Haber · 02.10.2017; Türkiye Turizm · 01.03.2018; muze.gov.tr · Müze sözleşmesi; Ekonomist · 2025; Dünya · Kerim Ülker · 17.04.2017; Serbestiyet · 2022; DEİK · Cuneyd Zapsu; Cuneyd Zapsu · Biyografi; Medyascope / DW · Uber · 11.07.2022; Habertürk · Serpil Yılmaz · 22.08.2017; Swissinfo · SICPA dosyası; Tobacco Tactics · Codentify; Philstar · 23.12.2009; DSÖ TKÇS · Yasa Dışı Ticaret Protokolü; Hürriyet · 2006; Milliyet · 2013; İsviçre Federal Savcılığı · Karar · 27.04.2023; İsviçre Federal Savcılığı · Yan mektup · 27.04.2023; SICPA · Savcılık kararına yanıt; Brezilya Darphanesi · 2021 · s.43; Money Times · 2021; The Ledgers · Ödemeler, rakip ve başarı primi; The Ledgers · Taslaktan faturaya.
Kaynak belgeler
26- The Ledgers · Arşiv kayıtlarıKamuya açık bağlantı sağlanmadı
- TBMM · 12.01.2022cdn.tbmm.gov.tr
- Patronlar Dünyası · Kibar Holdingpatronlardunyasi.com
- TRT Haber · 02.10.2017trthaber.com
- Türkiye Turizm · 01.03.2018turkiyeturizm.com
- muze.gov.tr · Müze sözleşmesimuze.gov.tr
- Ekonomist · 2025ekonomist.com.tr
- Dünya · Kerim Ülker · 17.04.2017dunya.com
- Serbestiyet · 2022serbestiyet.com
- DEİK · Cuneyd Zapsudeik.org.tr
- Cuneyd Zapsu · Biyograficzapsu.com
- Medyascope / DW · Uber · 11.07.2022medyascope.tv
- Habertürk · Serpil Yılmaz · 22.08.2017haberturk.com
- Swissinfo · SICPA dosyasıstories.swissinfo.ch
- Tobacco Tactics · Codentifytobaccotactics.org
- Philstar · 23.12.2009philstar.com
- DSÖ TKÇS · Yasa Dışı Ticaret Protokolüfctc.who.int
- Hürriyet · 2006hurriyet.com.tr
- Milliyet · 2013milliyet.com.tr
- İsviçre Federal Savcılığı · Karar · 27.04.2023admin.ch
- İsviçre Federal Savcılığı · Yan mektup · 27.04.2023sicpa.com
- SICPA · Savcılık kararına yanıtsicpa.com
- Brezilya Darphanesi · 2021 · s.43casadamoeda.gov.br
- Money Times · 2021moneytimes.com.br
- The Ledgers · Ödemeler, rakip ve başarı primitheledgersnews.com
- The Ledgers · Taslaktan faturayatheledgersnews.com
Dosya güncellemeleri
Araştırma devam ediyor
Editoryal araştırmanın durumu kaydedildi.
Dosya yayımlandı
Editör notu
Bu haber, The Ledgers'ın incelediği İngilizce özgeçmişe, Mayıs 2016–Eylül 2019 dönemindeki 27 kalemlik ödeme dökümüne, 2015–2020 yıllık fatura toplamlarına ve belirtilen açık kaynaklara dayanıyor. Ödeme dökümünde şirket adları bulunmuyor; SICPA Turkey atfı, tutarların bu şirkete kesilen faturalarla örtüşmesine dayanıyor. Döviz karşılıkları yıllık ortalama kurlarla hesaplanmış yaklaşık değerlerdir. Sözleşmeler ve “DÖSİMM payı” hesap formülü görülmedi. Kamu görevlilerine para aktarıldığına dair bulgu yok; Türkiye ödemeleri hakkında resmî bir tespit bildiğimiz kadarıyla bulunmuyor. SICPA'nın 2023 İsviçre kararı Türkiye'yi kapsamıyor. Cevap hakkı açıktır.
Yanıt veya düzeltme iletin ↗Okur yorumları
Doğrulanmış üyeler yorum yapabilir. Yorumlar editör onayından sonra yayımlanır. Belgeler üzerinden tartışın; kişisel bilgi paylaşmayın.
Henüz yayımlanmış yorum yok.
Giriş yap / Üye ol →Dosyanın devamını kaçırmayın.
Yeni araştırmalar, dosya güncellemeleri ve videolar için The Ledgers’ı takip edin.
